Tạo lập môi trường, thúc đẩy học tập suốt đời

Xây dựng xã hội học tập trước hết là khơi dậy nhu cầu học tập thường xuyên ở mỗi người dân, để việc học không chỉ diễn ra trong nhà trường mà trở thành một phần của đời sống. Với cách tiếp cận đó, Hội Khuyến học tỉnh phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động, kết nối các lực lượng, đưa phong trào học tập suốt đời đến từng gia đình, dòng họ, cộng đồng, cơ quan, đơn vị.

Thực hiện Đề án "Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2021-2030”, Chương trình "Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị” và Chương trình "Xây dựng mô hình Công dân học tập giai đoạn 2021-2030”, Hội Khuyến học tỉnh phối hợp triển khai các tiêu chí đánh giá, công nhận mô hình học tập phù hợp với thực tiễn địa phương.

Sau sáp nhập, kiện toàn tổ chức, đến ngày 31/5/2026, 148 xã, phường trên địa bàn tỉnh đã thành lập Hội Khuyến học. Đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh có 1.212.550 hội viên, chiếm 33,8% dân số. Mạng lưới tổ chức được củng cố từ tỉnh đến cơ sở tạo nền tảng để hoạt động khuyến học lan tỏa, đi sâu vào cộng đồng, sát hơn với nhu cầu học tập của người dân.

Cùng với củng cố tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động từng bước đổi mới. Các trung tâm học tập cộng đồng ngày càng chú trọng những kiến thức thiết thực, đáp ứng nhu cầu của người dân. Hằng năm, các trung tâm tổ chức hơn 2.000 chuyên đề, thu hút trên 1 triệu lượt người tham gia. Nội dung học tập chuyển dần từ "dạy cái mình có” sang "dạy cái người dân cần”, tập trung vào sản xuất, nghề nghiệp, chăm sóc sức khỏe, pháp luật, kỹ năng sống, ứng dụng khoa học - công nghệ và những vấn đề thiết thực trong đời sống. Qua đó, trung tâm học tập cộng đồng trở thành địa chỉ gần gũi để người dân cập nhật kiến thức, học nghề, nâng cao kỹ năng và đáp ứng yêu cầu của công việc, cuộc sống.

Từ nền tảng đó, các mô hình học tập tiếp tục được nhân rộng. Giai đoạn 2021-2026, tỷ lệ đạt danh hiệu "Công dân học tập” đạt 50,8%; "Gia đình học tập” đạt 72%; "Dòng họ học tập” đạt 70%; "Cộng đồng học tập” đạt 70% và "Đơn vị học tập” đạt 85%. Những kết quả đó cho thấy việc học đang từng bước được mở rộng từ mỗi cá nhân đến gia đình, dòng họ, cộng đồng và cơ quan, đơn vị. Trong đó, "Công dân học tập” là hạt nhân, bởi môi trường học tập chỉ thực sự hiệu quả khi mỗi người chủ động học, biết tự học và coi việc học là nhu cầu thường xuyên.

Điểm cốt lõi của xây dựng "Công dân học tập” không chỉ là hoàn thành các tiêu chí hay đạt một danh hiệu, mà hướng tới hình thành năng lực tự học và khả năng thích ứng của mỗi người. Đó có thể là người lao động học thêm một nghề, một kỹ năng mới; người nông dân cập nhật tiến bộ kỹ thuật để nâng cao hiệu quả sản xuất; cán bộ, công chức chủ động cập nhật kiến thức; hay mỗi người dân biết sử dụng công nghệ để tiếp cận thông tin và phục vụ cuộc sống.

Từ mỗi cá nhân, việc học được nâng lên thành nếp sinh hoạt trong mỗi gia đình. Hội Khuyến học các cấp vận động các thành viên xây dựng thói quen đọc sách, tự học, cập nhật kiến thức, khuyến khích con em học tập và cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm. Khi gia đình trở thành môi trường nuôi dưỡng tinh thần học tập, những giá trị đó sẽ lan tỏa sang dòng họ, cơ quan, đơn vị và cộng đồng.

Theo hướng đó, "Công dân học tập”, "Gia đình học tập”, "Dòng họ học tập”, "Cộng đồng học tập” và "Đơn vị học tập” không phải những mô hình tách rời, mà tạo thành một hệ thống hỗ trợ lẫn nhau. Mỗi công dân là chủ thể quyết định kết quả học tập của chính mình, trong đó gia đình là môi trường gần gũi và quan trọng nhất để nuôi dưỡng nhân cách, tri thức ban đầu; cộng đồng tạo điều kiện chia sẻ tri thức; còn các cơ quan, đơn vị, tổ chức xã hội mở rộng cơ hội học tập, rèn luyện và phát triển năng lực. Đây cũng là cách công tác khuyến học gắn trực tiếp với phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy phong trào học tập suốt đời.

Kết nối nguồn lực, xây dựng xã hội học tập

Quỹ Khuyến học tỉnh phối hợp với Quỹ Tấm lòng Việt, Quỹ Khuyến học, khuyến tài xã Phù Ninh trao quà tặng học sinh tại Chương trình "Tiếp sức cho em tới trường" năm học 2026-2027

Để cơ hội học tập được mở rộng, Hội Khuyến học phát huy vai trò kết nối các lực lượng cùng chăm lo sự học. Các chương trình phối hợp với sở, ban, ngành, đoàn thể được triển khai; doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhà hảo tâm được vận động tham gia hỗ trợ học sinh, sinh viên và người học có hoàn cảnh khó khăn.

Quỹ Khuyến học cấp tỉnh hiện có số dư gần 20 tỷ đồng. Cùng với đó, nhiều địa phương, dòng họ, cơ quan, đơn vị chủ động xây dựng quỹ, tạo thêm nguồn lực chăm lo việc học. Các chương trình "Học không bao giờ cùng”, "Chắp cánh ước mơ”, "Tiếp sức cho em đến trường”, "Khuyến học số”, "Khuyến học xanh” tiếp tục tạo những điểm tựa để người học vươn lên. Nguồn lực xã hội được huy động không chỉ giúp người học vượt qua khó khăn trước mắt mà còn góp phần duy trì cơ hội học tập, khuyến khích tinh thần tự học, tự nghiên cứu, sáng tạo và đóng góp cho cộng đồng. Sự hỗ trợ vì thế trở thành một phần của quá trình đầu tư cho con người và nguồn nhân lực tương lai.

Mục tiêu đến năm 2030, 100% các cấp hội quản lý hội viên và xét duyệt danh hiệu học tập trên nền tảng số; 90% trung tâm học tập cộng đồng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục. Cùng với đó, phấn đấu 80% gia đình đạt "Gia đình học tập”, 75% dòng họ đạt "Dòng họ học tập”, 75% cộng đồng đạt "Cộng đồng học tập”, 90% đơn vị đạt "Đơn vị học tập” và 60% người lớn trong các gia đình, dòng họ, cộng đồng học tập đạt "Công dân học tập”. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, để đạt mục tiêu, Hội Khuyến học đã từng bước đổi mới phương thức hoạt động. Công nghệ số được ứng dụng trong quản lý hội viên, đánh giá các mô hình học tập, quản lý quỹ và kết nối nguồn lực xã hội. Quan trọng hơn, công nghệ được hướng tới trở thành công cụ để người dân tự học và nâng cao năng lực. Người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng còn khó khăn, có thêm cơ hội sử dụng Internet an toàn, khai thác thông tin, ứng dụng công nghệ, tiếp cận trí tuệ nhân tạo phục vụ công việc, học nghề và áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

"Tháng Khuyến học” và "Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời” năm 2026 đã tạo không gian để các hoạt động này lan tỏa sâu rộng. Phong trào "Bình dân học vụ số” hướng mạnh về cơ sở, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp người dân từng bước làm chủ công nghệ, khai thác thông tin phục vụ học tập, lao động và sản xuất. Cùng với đó, các cấp hội chú trọng phát hiện, biểu dương những tập thể, cá nhân, gia đình, dòng họ có cách làm hiệu quả; tổ chức chương trình "Chắp cánh ước mơ, vinh danh khuyến học, khuyến tài Đất Tổ”, qua đó lan tỏa những tấm gương tự học, hiếu học và tinh thần vượt khó vươn lên.

Từ mỗi "Công dân học tập” đến những "Gia đình học tập”, từ gia đình đến dòng họ, cộng đồng và cơ quan, đơn vị, các mắt xích đó đang từng bước kết nối thành một xã hội học tập. Đó cũng là cách truyền thống trọng học, trọng chữ của quê hương Đất Tổ được tiếp nối trong đời sống hôm nay: Không chỉ chăm lo cho người học mà tạo điều kiện để mỗi người học tập suốt đời, nâng cao năng lực và phát huy khả năng của mình.

Trên mảnh đất cội nguồn, tinh thần hiếu học được trao truyền qua nhiều thế hệ đang được bồi đắp bằng những cách làm mới. Khi việc học trở thành nhu cầu tự thân, mỗi gia đình biết vun đắp việc học và cộng đồng cùng chia sẻ trách nhiệm, tri thức sẽ trở thành nguồn lực bền vững. Với vai trò nòng cốt, Hội Khuyến học tỉnh đã và đang góp phần kết nối những nguồn lực đó, để truyền thống hiếu học Đất Tổ tiếp tục được lan tỏa, trở thành động lực xây dựng con người và nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới.

Nguyễn Thị Oanh - Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh