Trung tâm HTCĐ xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ được thành lập ngày 14/10/2025 theo Quyết định số 777/ QĐ-UBND xã Cao Phong. Mặc dù mới thành lập, song công tác củng cố, phát triển TT HTCĐ luôn nhận được sự quan tâm của Đảng Uỷ, HĐND, UBND, Phòng văn hóa – xã hội xã Cao Phong và sự chỉ đạo sát sao của Sở GD&ĐT. Các ban ngành đoàn thể trong xã đã có sự phối hợp tốt trong việc chỉ đạo thực hiện nâng cao hiệu quả hoạt động của TT HTCĐ và từng bước đem lại hiệu quả thiết thực.

 Sau khi thành lập và ổn định tổ chức về mặt nhân sự Ban Giám đốc, Cán bộ Thường trực, Trung tâm đã xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch, phân công nhiệm vụ Ban giám đốc, ban hành Quyết định thành lập các tổ chuyên môn nghiệp vụ, tổ báo cáo viên, hướng dẫn viên, Quyết định thành lập 31 câu lạc bộ phát triển cộng đồng và quyết định thành lập các nhóm câu lạc bộ để đi vào hoạt động…vv  Trung tâm tham mưu với Ủy ban nhân dân xã để tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị cho thư viện, nhà văn hoá, các câu lạc bộ tham gia tích cực vào việc cung ứng các chương trình học tập suốt đời đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của mọi tầng lớp nhân dân và học sinh.

            Trung tâm khảo sát nhu cầu và tiến hành mở các lớp chuyên đề như theo nhu cầu người dân cần gì học đấy như các chuyên đề "Tuyên truyền về pháp luật. Tuyên truyền An toàn giao thông cho nhân dân trong các Phiên chợ không đồng của Trung tâm với trên 1000 bà con nhân dân trong xã tham gia trong mỗi Phiên chợ. Tuyên truyền phòng chống tệ nạn xã hội. Tuyên truyền phòng chống bạo lực gia đình, Tuyên truyền về vai trò của người phụ nữ trong gia đình. Tuyên truyền vệ sinh an toàn thực phẩm. Ngoài ra Trung tâm còn tổ chức nhiều các hoạt đông văn hóa giáo dục hoạt động tư vấn phát triển kinh tế và phối kết hợp tổ chức các hoạt động giao lưu văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao mừng ngày nhà giáo Việt Nam và mừng Đảng mừng xuân. Tổ chức đọc sách báo trong thư viện. Cụ thể từ tháng 11 năm 2025 đến tháng 4 năm 2026 Trung tâm đã mở khoảng 18 chuyên đề và trên 20 hoạt động cho gần 5000 lượt người dân tham gia

        Trung tâm HTCĐ xã tổ chức chuyên đề về phòng chống đuối nước, tai nạn thương tích  

        Đặc biệt là sự quan tâm tận tình của Ban giám đốc đến đời sống vật chất, tinh thần  của nhân dân. Để lan tỏa kết lối yêu thương trong cộng đồng và cũng thể theo nguyện vọng của bà con nhân dân.

          Trung tâm HTCĐ xã đã tiến hành thực hiện Mô hình mở các "Phiên chợ không đồng” để phục vụ nhân dân với nhiều mặt hàng thiết yếu như "Quần áo, nhu yếu thực phẩm đồ ăn hàng ngày”.

          Những mặt hàng này được Ban giám đốc trung tâm học tập cộng đồng xã Cao Phong đã liên hệ với các nhà hảo tâm dưới Hà Nội. Họ ủng hộ bà con nhân dân miền núi xã Cao Phong hàng tấn quần áo và nhu yếu phẩm đồ ăn cho dân, để phục vụ Phiện chợ không đồng tại Trung tâm học tập cồng đồng xã Cao Phong.  

 Chính vì vậy mà trong các Phiên chợ không đồng của TTHTCĐ xã đã thu hút trên nghìn bà con nhân dân tham gia tại Phiên chợ và họ được chọn lựa những thứ đồ theo nhu cầu của mình. 

          Đối với công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Từ năm 2022 cho đến 2025 Trung tâm HTCĐ đã phối hợp mở được 25 lớp nghề cho hơn 800 học viên tham gia. Cụ thể như nghề chăn nuôi gia súc gia cầm, nghề nấu ăn, nghề nuôi gà thả vườn, nghề may công nghiêp, nghề mây tre đan, trồng nấm...vv Chính các  mô hình trên đã góp phần tích cực vào công tác xóa đói, giảm nghèo, cải thiện nâng cao đời sống cho người dân  Nhờ vậy tỷ lệ hộ nghèo tại xã năm sau giảm hơn năm trước, đời sống của nhân dân dần dần ổn định và đi lên.

Tuy nhiên, hoạt động của TTHTCĐ còn khó khăn, hạn chế đó là:

Nhận thức của cán bộ quản lý các cấp và người dân về TT HTCĐ chưa đầy đủ, chưa đồng bộ. Nhiều cán bộ địa phương có nhận thức chưa đầy đủ và đơn giản về TT HTCĐ.

 Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý còn hạn hẹp, cơ chế quản lý, phương thức tổ chức ở TTHTCĐ chậm đổi mới. Hầu hết giám đốc trung tâm đều là chủ tịch, phó chủ tịch UBND xã, thị trấn kiêm nhiệm, phần lớn đều bận công tác chính quyền nên chưa dành nhiều thời gian cho việc quản lý trung tâm, thậm chí nhiều địa phương còn "khoán trắng” cho cán bộ phụ trách và hội khuyến học.

 Công tác điều hành, phối hợp các lực lượng tham gia hoạt động cùng với các TTHTCĐ chưa tốt. Các TTHTCĐ hoạt động mang tính độc lập, thiếu sự liên kết hỗ trợ lẫn nhau

Hoạt động của TT HTCĐ thiếu tính linh hoạt, chậm đổi mới thích ứng với sự vận động phát triển của thực tiễn. Đặc biệt các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa khoảng cách giữa các thôn bản đến trung tâm xã khá xa, đi lại khó khăn đối với trẻ em, phụ nữ và người cao tuổi.  Cơ sở vật chất, điều kiện đảm bảo cho hoạt động của TT HTCĐ còn nhiều bất cập, thiếu thốn, ít được đầu tư.  Kinh phí đảm bảo cho hoạt động của TT HTCĐ hạn hẹp. Nhiều địa phương chưa huy động được nguồn kinh phí khác ngoài kinh phí hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước .

 Đội ngũ giáo viên biệt phái thiếu về số lượng chậm được bổ sung. Quy mô, chất lượng và hiệu quả hoạt động của TT HTCĐ chưa đồng đều. Những ngành nghề có sự liên kết 4 nhà (nhà nông, nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp) hoặc có sự hỗ trợ của doanh nghiệp thì quy mô phát triển mạnh, hiệu quả cao, còn những ngành không có sự hỗ trợ của doanh nghiệp, không liên kết 4 nhà thì quy mô nhỏ, hiệu quả phập phù (như nuôi ong, nuôi cá lồng, nuôi dê, nuôi lợn rừng, trồng cây ăn quả…).

Để có được kết quả trên, Hội KH Cao Phong rút ra được một số kinh nghiệm phát triển TTHTCĐ trong bối cảnh mới như sau:

Một là, lấy dân làm gốc, xuất phát từ dân, dựa vào dân, hướng vào dân. Xây dựng và hoạt động của TT HTCĐ phải đáp ứng nhu cầu học tập, phát triển kinh tế, văn hóa nâng cao đời sống vật chất và đời sống tinh thần của người dân trên địa bàn. Mọi hoạt động của TT HTCĐ phải xuất phát từ nhu cầu của người dân, dựa vào dân để hoạt động, hướng vào dân để phục vụ.

Hai là, xây dựng TT HTCĐ theo cơ chế mở, gắn với xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội để người dân được học mọi lúc, mọi nơi. Mở rộng các điểm TT HTCĐ xuống các thôn bản, các khu vực dân cư theo nhu cầu học tập của người dân. Đặc biệt, trong hoàn cảnh sáp nhập các xã như hiện nay, việc mở rộng các THHTCĐ xuống các thôn bản càng trở nên cấp thiết.

Ba là, phân cấp, phân quyền mềm dẻo trong quản lý TT HTCĐ, phát huy tính tự chủ của người dân. Kết hợp phương thức quản lý của nhà nước với tự quản của người dân.

Từ đó chúng ta có các Giải pháp phát triển TT HTCĐ trong bối cảnh mới, sau khi sáp nhập xã như sau:

Một là, tăng cường tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và người dân về TT HTCĐ. Mục tiêu của giải pháp này nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và người dân về vai trò của TT HTCĐ, nắm được phương thức tổ chức hoạt động của các TTHTCĐ, tạo ra môi trường xã hội tích cực thu hút nhiều người cùng tham gia.

Hai là, đổi mới cơ chế quản lý, xây dựng kế hoạch tổng thể phát triển TT HTCĐ đáp ứng nhu cầu học tập của người dân trong từng giai đoạn cụ thể, Nội dung của giải pháp này là xây dựng, bổ sung, hoàn thiện các văn bản quản lý nhà nước, thực hiện phân cấp, phân quyền, tăng quyền tự chủ cho cơ sở, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy sự phát triển của TT HTCĐ phù hợp với yêu cầu của thực tiễn sau khi sáp nhập xã.

Ba là, mở rộng mô hình TT HTCĐ đa cấp, đa lĩnh vực. Mục đích của việc xây dựng TTHTCĐ đa cấp, đa lĩnh vực nhằm tạo cơ hội cho nhiều người dân được tham gia học tập phù hợp với nhu cầu và điều kiện cá nhân của bản thân.

Bốn là, huy động các nguồn lực xã hội hóa đảm bảo cho hoạt động của TT HTCĐ. Một trong những khó khăn của các TT HTCĐ hiện nay là thiếu các nguồn lực đảm bảo cho hoạt động. Nếu cứ trông chờ ở sự hỗ trợ của chính quyền thì không bao giờ giải quyết được dứt điểm khó khăn này. 

                                                   Nguyễn Duy Nghĩa

                                Chủ tịch Hội Khuyến học xã Cao Phong